Associatie van schaduwkruiskruid en tere woudbraam

Associatie van schaduwkruiskruid en tere woudbraam
Syntaxonomische indeling
Klasse:Rhamno-Prunetea
(klasse van doornstruwelen)
Orde:Sambucetalia racemosae
(trosvlier-orde)
Verbond:Athyrio-Rubion idaei
(verbond van wijfjesvaren en framboos)
Associatie
Senecioni ovati-Rubetum iuvenis
Haveman & De Ronde 2014

De associatie van schaduwkruiskruid en tere woudbraam (Senecioni ovati-Rubetum iuvenis) is een associatie uit het verbond van wijfjesvaren en framboos (Athyrio-Rubion idaei).

Naamgeving en codering

Synoniemen
Senecioni-Rubetum ignorati H.E.Weber 1986

De wetenschappelijke naam Senecioni ovati-Rubetum iuvenis is afgeleid van de botanische namen van twee diagnostische plantensoorten binnen de associatie. Dit zijn respectievelijk schaduwkruiskruid (Senecio ovatus) en tere woudbraam (Rubus iuvenis).

Fysiognomie

De associatie vormt knie- tot heuphoge loofstruwelen die worden gedomineerd door halfstruikvormende, kruipende bramen. Daarboven is een ijlere struiklaag aanwezig waarin loofstruiken en jonge loofbomen uitsteken, vooral hazelaar, sporkehout, trosvlier en es. Vaak treedt de associatie op als mantelvegetatie.

Ecologie

De associatie van schaduwkruiskruid en tere woudbraam is een aan bosgebieden gebonden, pionierachtig struweel. Het gaat om ruwweg mesotrofe, zwak zure standplaatsen op vochthoudende leembodems.

Subassociaties

Binnen de associatie van schaduwkruiskruid en tere woudbraam worden in Nederland drie subassociaties onderscheiden.

Subassociatie met grote brandnetel

Een subassociatie met grote brandnetel (Senecioni-Rubetum urticetosum) is de meest eutrafente subassociatie. Differentiërende taxa zijn: grote brandnetel, gewone vlier, knieviltbraam, haagbeuk, kleefkruid, gewone esdoorn, hop, gewone hennepnetel en kropaar.

Typische subassociatie

De typische subassociatie (Senecioni-Rubetum typicum) is negatief gekarakteriseerd en relatief soortenarm. Gemeenschappelijk met de subassociatie met grote brandnetel zijn trosvlier en schaduwkruiskruid.

Subassociatie met pluisjesmos

Een subassociatie met pluisjesmos (Senecioni-Rubetum dicranelletosum) bezet de standplaatsen met de laagste trofiegraad en laagste pH. Het komt doorgaans voor op kapvlakten op basenarm leem en zand. Differentiërende soorten zijn gewoon pluisjesmos, groot rimpelmos, gesnaveld klauwtjesmos. Zwak differentiërend zijn verder biezenknoppen, klein springzaad en pilzegge.

Diagnostische taxa

In de onderstaande synoptische tabel staan de belangrijkste diagnostische taxa voor de associatie van schaduwkruiskruid en tere woudbraam.

Kruidlaag
Diagnostiek Triviale naam Botanische naam Opmerking
ordekentaxa trosvlier Sambucus racemosa
klassekentaxa hazelaar Corylus avellana
gewone vlier Sambucus nigra
Kruidlaag
Diagnostiek Triviale naam Botanische naam Opmerking
associatiekentaxa tere woudbraam Rubus iuvenis
nimfwoudbraam Rubus oreades
rode borstelbraam Rubus rosaceus
kale woudbraam Rubus picearum
verbondskentaxa framboos Rubus idaeus
sierlijke woudbraam Rubus nigricans
wijfjesvaren Athyrium filix-femina
schaduwkruiskruid Senecio ovatus
klassekentaxa bolle haarbraam Rubus macrophyllus

Zie ook