Lijst van rijksmonumenten in Winsum (Groningen)
De plaats Winsum telt 59 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister. Hieronder een overzicht.
Zie ook de Lijst van rijksmonumenten in Het Hogeland.Voor een overzicht van beschikbare afbeeldingen zie de categorie Rijksmonumenten in Winsum op Wikimedia Commons.
| Object |
Oorspronkelijke functie? |
Bouwjaar |
Architect |
Locatie |
Coördinaten? | Nr.? |
Afbeelding |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Blokvormig wit gepleisterd landhuis met flauw hellend dak |  Kasteel, buitenplaats
|
1850-1875[1] | Schilligehamsterweg 1a | 53° 19' 41" NB, 6° 30' 57" OL | 11004  |
 | |
| Woning onder zadeldak tussen topgevels met vlechtingen en topschoorstenen |  Woonhuis
|
1825-1875[1] | Havenstraat 15 | 53° 19' 54" NB, 6° 31' 2" OL | 39018 |
 | |
| Jacobijnenhuis, achterste deel | Woonhuis
|
1825-1875[1] | Havenstraat 2 | 53° 19' 53" NB, 6° 30' 58" OL | 39019 |
 | |
| Woning onder zadeldak met wolfseinden | Woonhuis
|
1825-1875[1] | Havenstraat 4 | 53° 19' 53" NB, 6° 30' 59" OL | 39020 |
 | |
| Woning onder schilddak | Woonhuis
|
1825-1875[1] | Havenstraat 8 | 53° 19' 53" NB, 6° 31' 1" OL | 39021 |
 | |
| Tussenbouw tussen Havenstraat 8 en 12 | Woonhuis
|
Havenstraat 10 | 53° 19' 53" NB, 6° 31' 1" OL | 39022 |
 | ||
| Witte boerderij aan de Onderdendamsterweg 23 | boerderij
|
Onderdendamsterweg 23 | 52° 19' 52" NB, 7° 32' 11" OL | 39023 |
Upload foto | ||
| Woning onder wolfsdak | Woonhuis
|
18e eeuw[1] | Havenstraat 12 | 53° 19' 53" NB, 6° 31' 1" OL | 39023 |
 | |
| De Gouden Karper |  Horeca
|
oorspr. verm. 17e eeuw | Hoofdstraat Winsum 5 | 53° 19' 56" NB, 6° 30' 53" OL | 39024 |
 | |
| Jacobijnenhuis, voorste deel | Woonhuis
|
mog. 13e/14e eeuw 17e eeuw (huidige vorm) 1999-2003 (rest.)[2] |
Hoofdstraat Winsum 27 | 53° 19' 53" NB, 6° 30' 57" OL | 39025 |
 | |
| Deftig dorpswoonhuis onder laag schilddak | Woonhuis
|
1800-1850[1] | Hoofdstraat Winsum 35 | 53° 19' 52" NB, 6° 30' 57" OL | 39026 |
 | |
| Laag pand onder dwars zadeldak tussen topgevels | Woonhuis
|
ca. 1800[1] | Hoofdstraat Winsum 43 | 53° 19' 50" NB, 6° 30' 57" OL | 39027 |
 | |
| Laag pand onder schilddak | Woonhuis
|
1800-1850[1] | Hoofdstraat Winsum 16 | 53° 19' 54" NB, 6° 30' 56" OL | 39028 |
 | |
| De Vriendschap |  Industrie- en poldermolen
|
1801 (herb.) 1952 (herst.) 1975-'76 (rest.) 2008 (herst)[3] |
Kerkstraat 1 | 53° 19' 51" NB, 6° 30' 59" OL | 39029 |
 | |
| Hervormde kerk en toren van Winsum |  Kerk en kerkonderdeel
|
mog. 12e eeuw (schip) ca. 1300 (koor) ca. 1635 (verb. toren) 18e eeuw (aanbouwen) 1975-'76 (rest.)[1] |
Kerkstraat 14 | 53° 19' 50" NB, 6° 31' 2" OL | 39030 |
 | |
| Pand met smaller voorhuis onder doorgaand zadeldak van bredere schuur |  Boerderij
|
Molenstraat 2 | 53° 19' 54" NB, 6° 30' 53" OL | 39031 |
 | ||
| De Ster | Industrie- en poldermolen
|
1851 1962-'71 (rest.)[4] |
Bremer (1962-'71)[4] |
Molenstraat 4 | 53° 19' 53" NB, 6° 30' 53" OL | 39032 |
 |
| Pand onder breed zadeldak met voor en achterschild | Woonhuis
|
Molenstraat 6 | 53° 19' 52" NB, 6° 30' 53" OL | 39033 |
 | ||
| Woning van het Hogelandse type | Woonhuis
|
1825-1875[1] | Bellingeweer 10 | 53° 19' 32" NB, 6° 31' 0" OL | 39034 |
 | |
| Voorhuis van boerderij van het Hogelandse type | Boerderij
|
Bellingeweer 23 | 53° 19' 33" NB, 6° 31' 3" OL | 39035 |
 | ||
| Ommuurd kerkhof |  Begraafplaats en -onderdl
|
17e eeuw (muur)[1] | Bellingeweer | 53° 19' 31" NB, 6° 31' 6" OL | 39036 |
 | |
| Ernstheem[5] | Boerderij
|
18e eeuw (voorhuis) 19e eeuw (verb. voorhuis, tuinkoepel) |
Eenrumerweg 52 | 53° 21' 40" NB, 6° 28' 32" OL | 39040 |
![Ernstheem[5]](./Ernstheem_-_close-up_voorhuis.jpg) | |
| Hervormde kerk en toren van Obergum | Kerk en kerkonderdeel
|
mog. 13e eeuw (schip) 14e eeuw (toren) 1706 (verb. toren)[6] 1790 (verb. toren)[7] 1971 (rest.)[1] |
Kerkpad 10 | 53° 20' 1" NB, 6° 30' 49" OL | 39042 |
 | |
| "Lemsterborg"[8]: Onderkelderd pand onder schilddak (zie ook foto wegzijde) | Woonhuis
|
Schouwerzijlsterweg 6 | 53° 19' 57" NB, 6° 30' 34" OL | 39043 |
!["Lemsterborg"[8]: Onderkelderd pand onder schilddak (zie ook foto wegzijde)](./Winsum_-_Schouwerzijlsterweg_6_(1).jpg) | ||
| Zijlhuis | Dienstwoning
|
Schaphalsterzijl 4 | 53° 19' 45" NB, 6° 27' 49" OL | 39044 |
 | ||
| Pand onder zadeldak evenwijdig aan de straat | Woonhuis
|
Westerstraat 9 | 53° 19' 58" NB, 6° 30' 51" OL | 39045 |
 | ||
| Achterhuis onder zadeldak tegen topgevel met vlechtingen | Woonhuis
|
Westerstraat 13 | 53° 19' 58" NB, 6° 30' 50" OL | 39046 |
 | ||
| Pand onder zadeldak haaks op de rooilijn | Woonhuis
|
voor 1834[9] | Westerstraat 21 | 53° 19' 59" NB, 6° 30' 49" OL | 39047 |
 | |
| Gerekte achterbouw van het pand Westerstraat 21 | Woonhuis
|
Westerstraat 23 | 53° 19' 58" NB, 6° 30' 49" OL | 39048 |
 | ||
| Wierde (Schaphalsterzijl) |  Archeologisch monument
|
middeleeuwen | Winsumerdiep | 53° 19' 47" NB, 6° 28' 6" OL | 46149 |
Upload foto | |
| Wierde (Ol Borgstee) | Archeologisch monument
|
middeleeuwen | Oude Diepje | 53° 19' 24" NB, 6° 29' 53" OL | 46150 |
Upload foto | |
| Wierde | Archeologisch monument
|
middeleeuwen | Schilligeham | 53° 19' 52" NB, 6° 30' 28" OL | 46151 |
 | |
| Wierde (Tijum) | Archeologisch monument
|
begin jaartelling | Winsumerstraatweg | 53° 19' 8" NB, 6° 31' 19" OL | 46152 |
Upload foto | |
| Wierde (Ripperda) | Archeologisch monument
|
begin jaartelling | Aemckenheerd | 53° 19' 33" NB, 6° 31' 28" OL | 46153 |
Upload foto | |
| Wierde (Bellingeweer) | Archeologisch monument
|
begin jaartelling | Borgweg/Bellingeweer | 53° 19' 32" NB, 6° 31' 7" OL | 46154 |
 | |
| Wierde (Winsum) | Archeologisch monument
|
begin jaartelling | Kerkstraat | 53° 19' 52" NB, 6° 31' 1" OL | 46156 |
Upload foto | |
| Wierde (Rode Wier) | Archeologisch monument
|
begin jaartelling | Winsumerweg | 53° 20' 51" NB, 6° 30' 13" OL | 46157 |
Upload foto | |
| Wierde (Groene Wier) | Archeologisch monument
|
begin jaartelling | Winsumerweg | 53° 20' 58" NB, 6° 30' 19" OL | 46158 |
Upload foto | |
| Wierde | Archeologisch monument
|
middeleeuwen | Munsterweg | 53° 19' 59" NB, 6° 33' 29" OL | 46160 |
 | |
| Voorm. Logement Alderts | Werk-woonhuis
|
17e eeuw verm. 18e eeuw (rechtervleugel) 19e eeuw (verb.)[1] |
Hoofdstraat Winsum 2 | 53° 19' 57" NB, 6° 30' 51" OL | 47016 |
 | |
| Winsumer- en Schaphalsterzijlen |  Waterkering en -doorlaat
|
1459 (Winsumerzijl) 1636 (Schaphalsterzijl) vernieuwd in 1790, 1890 en 1917 |
Schaphalsterzijl 4 | 53° 19' 49" NB, 6° 28' 7" OL | 506241 |
 | |
| Voorm. hervormde pastorie met consistorie | Kerkelijke dienstwoning
|
1887 | Kerkstraat 12 | 53° 19' 49" NB, 6° 31' 0" OL | 510781 |
 | |
| Voorm. hervormde pastorie, toegangshek |  Erfscheiding
|
1900-1910 | bij Kerkstraat 12 | 53° 19' 50" NB, 6° 31' 2" OL | 510782 |
 | |
| Voorm. hervormde pastorie, schuurtje | Opslag
|
1887-1900 | bij Kerkstraat 12 | 53° 19' 49" NB, 6° 31' 0" OL | 510783 |
| |
| Joodse begraafplaats | Begraafplaats en -onderdl
|
1867 1999 (rest.)[10] |
bij Munsterweg 1 | 53° 19' 53" NB, 6° 32' 7" OL | 510794 |
 | |
| Joodse begraafplaats, hek | Begraafplaats en -onderdl
|
1910 | bij Munsterweg 1 | 53° 19' 53" NB, 6° 32' 7" OL | 510795 |
 | |
| Ernstheem[5] | Boerderij
|
1903[11] 1924 (bijschuur) |
Eenrumerweg 51 | 53° 21' 42" NB, 6° 28' 33" OL | 510804 |
![Ernstheem[5]](./Ernstheem_-_ingang.jpg) | |
| Ernstheem, stookhut[5] | Boerderij
|
1903-1904 | bij Eenrumerweg 51 | 53° 21' 42" NB, 6° 28' 33" OL | 510805 |
Upload foto | |
| Gemeentehuis | Woonhuis
|
1911[11] 1995 (uitbr.)[12] |
G. Nijhuis Karelse van der Meer (1995)[12] |
Hoofdstraat Winsum 70 | 53° 19' 40" NB, 6° 30' 56" OL | 510810 |
 |
| Gemeentehuis, toegangshek | Erfscheiding
|
1911-1912 | bij Hoofdstraat Winsum 70 | 53° 19' 39" NB, 6° 30' 56" OL | 510811 |
 | |
| Baatje(s)borg | Boerderij
|
1854 | Schouwerzijlsterweg 13 | 53° 19' 59" NB, 6° 29' 25" OL | 510815 |
 | |
| Voorm. gemeentehuis | Bestuursgebouw en onderdl
|
1907 | A.L. van Wissen | Hoofdstraat Winsum 4 | 53° 19' 56" NB, 6° 30' 52" OL | 510821 |
 |
| De Boog |  Brug
|
1808 (oorspr.) 1941 (herb.) |
bij Hoofdstraat Obergum 2 | 53° 19' 57" NB, 6° 30' 53" OL | 510822 |
 | |
| Villa in verstrakte Amsterdamse Schoolstijl | Woonhuis
|
1931 | E. Reitsma | Stationsweg 18 | 53° 19' 46" NB, 6° 31' 7" OL | 510823 |
 |
| Voorm. lagere school |  Onderwijs en wetenschap
|
1888 | H. Wind | R. Praediniusstraat 2 | 53° 19' 54" NB, 6° 30' 51" OL | 510824 |
 |
| Dinghkum | Sociale zorg, liefdadigh.
|
1863 | Onderdendamsterweg 12 | 53° 20' 3" NB, 6° 30' 59" OL | 510825 |
 | |
| Voorm. notariswoning | Woonhuis
|
1933-'34 | A.R. Wittop Koning | Hoofdstraat Winsum 72 | 53° 19' 38" NB, 6° 30' 57" OL | 510833 |
 |
| Houten loods op rechthoekige plattegrond met aanbouw | Opslag
|
1917 | bij Schaphalsterzijl 4 | 53° 19' 46" NB, 6° 27' 51" OL | 511176 |
 |
Bronnen, noten en/of referenties
- Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed Rijksmonumenten Dataset
- Stenvert, Ronald [et al.] (1998) Groningen. Monumenten in Nederland, deel 4. Zeist: Rijksdienst voor de Monumentenzorg / Zwolle: Waanders. ISBN 90 400 9258 3
- Gemeente Winsum, april 2008 - Concept Erfgoednota Winsum[dode link]
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n Stenvert (1998)
- ↑ Jacobijnenhuis.nl - Het Jacobijnenhuis in Winsum. Gearchiveerd op 22 september 2023.
- ↑ Nederlandse Molendatabase - De Vriendschap, De Hollandsche Molen - De Vriendschap te Winsum. Voor 1801 stond de molen in Mensingeweer. Gearchiveerd op 20 maart 2023.
- ↑ a b Nederlandse Molendatabase - De Ster, De Hollandsche Molen - De Ster te Winsum. Gearchiveerd op 24 januari 2022.
- ↑ a b c Dit object staat net ten oosten van het dorp Eenrum, dat in de gemeente De Marne ligt, maar het valt officieel onder de gemeente Winsum.
- ↑ Datering in jaartalankers
- ↑ Datering in sluitsteen
- ↑ Vernoemd naar de familie Lemstra, die er vroeger woonde. Naast het huis stond begin 20e eeuw een kalkoven. Aan de andere zijde stond tot 1895 de olie- en zaagmolen Zaandam.
- ↑ Historische Vereniging Winsum-Obergum, Infobulletin 'Winshem' (2003) 2 - Huissynagoge in Westerstraat. In het pand was tot 1879 een "huissynagoge" gevestigd.
- ↑ Joods Historisch Museum - Winsum
- ↑ a b Datering in gevelsteen
- ↑ a b Gemeente Winsum - Geschiedenis van het gemeentehuis
Zie de categorie Rijksmonumenten in Winsum, Groningen van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.