Elsa von Freytag-Loringhoven
Barones Elsa von Freytag-Loringhoven, geboren Else Hildegard Plötz (Swinemünde 12 juli 1874 - Parijs, 15 december 1927) was een Duitse kunstenares: kunstschilder, model, schrijver en dichter.
Op jonge leeftijd trok ze naar Berlijn en trad op in de populaire tableau vivants. Pas in München, waar ze verkeerde in kunstenaarskringen, besloot ze haar artistieke ambities te volgen en verhuisde naar een kunstenaarscommune in Dachau. In 1904 keerde ze terug in Berlijn, waar ze, met haar toenmalige minnaar, de schrijver Felix Paul Greve onder het gezamenlijke pseudoniem Fanny Essler brieven en gedichten publiceerde. In 1913 trouwde ze in New York met baron Leopold von Freytag-Loringhoven, waardoor ze de titel barones kreeg.
Als vrije en onafhankelijke kunstenaar kwam ze in aanraking met Dada en ontmoette ze Marcel Duchamp, wat uitmondde in een platonische relatie. Haar lichaam was haar materiaal, zij was kunst.
De Fountain, het beroemde urinoir uit 1917 dat jarenlang gewoonlijk aan Duchamp wordt toeschreven, wordt door enkele hedendaagse kunsthistorici toegeschreven aan Freytag-Loringhoven.[1][2][3][4] Die toeschrijving is echter door andere kunsthistorici weersproken.[5][6][7]
Bijdragen in The Little Review bezorgden haar de titel van the mama of Dada. Na tien jaar keerde ze verarmd terug naar Europa. De barones kon bij de Berlijnse Dada geen aansluiting vinden. Met een visum kon ze naar Parijs, maar het bestaan bleef moeizaam. Ze stierf er op 15 december 1927 en werd begraven op de begraafplaats Père-Lachaise.
- Faber, Loes (1922). [loesfaber.com Ik ben mijn muze]. Nijgh & Van Ditmar, p. 35-55. ISBN 978 90 388 0850 5.
- ↑ (en) Sandra Smallenburg, ‘Famous urinal ‘Fountain’ is not by Marcel Duchamp’. NRC (14 juni 2018). Gearchiveerd op 24 februari 2023.
- ↑ Sandra Smallenburg, De leugen van Marcel Duchamp. NRC (14 juni 2018). Gearchiveerd op 28 mei 2023.
- ↑ Duchamp and the pissoir-taking sexual politics of the art world. TheGuardian.com (7 november 2014).
- ↑ Hustvedt, Siri, "When will the art world recognise the real artist behind Duchamp's Fountain?", The Guardian, 29 maart 2019. Geraadpleegd op 31 maart 2019.
- ↑ (en) Prinz, Jesse, Pilfered Pissoire? A Response to the Allegation that Duchamp Stole his Famous Fountain. Geraadpleegd op 16 juli 2025.
- ↑ (en) Ades, Dawn en Brotche, Alaistair, MARCEL DUCHAMP WAS NOT A THIEF – Atlas Press. atlaspress.co.uk. Gearchiveerd op 28 juni 2025. Geraadpleegd op 16 juli 2025.
- ↑ (en) Ades, Dawn, "Duchamp’s Fountain was not the work of Baroness Elsa von Freytag-Loringhoven", The Guardian, 15 juni 2022. Geraadpleegd op 16 juli 2025.